Kişilərdə şəkərli diabetin ən geniş yayılmış ağırlaşmalarından biri cinsi zəiflik, yəni erektil disfunksiyadır.
Cinsi zəiflik şəkərli diabetin tipik ağırlaşmasıdır və kişinin həyat keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə aşağı salır.
Bəzən cinsi problemlər şəkərli diabetin ilk görünən əlaməti olur. Yaş artdıqca diabetli kişilərdə erektil disfunksiyaya daha tez-tez rast gəlinir.
Səbəbləri
Şəkərli diabeti olan kişilərdə ereksiya pozuntusunun ən geniş yayılmış səbəbləri bunlardır:
- sinirlərin zədələnməsi (polineyropatiya);
- cinsiyyət orqanı damarlarının zədələnməsi (angiopatiya).
Bu dəyişikliklər hissiyatın və cinsiyyət orqanında qan təchizatının pozulmasına səbəb olur.
Diabet ereksiyaya necə təsir edir?
Şəkərli diabet zamanı mərkəzi və periferik sinir sistemi, damar sistemi, həmçinin ereksiya funksiyasında böyük rol oynayan endotel hüceyrələri və düz əzələ lifləri zədələnir.
Diabetli xəstələrdə kiçik damarların zədələnməsi – mikroangiopatiya yaranır. Bu zaman cinsiyyət orqanının arterial damarlarında daralma və tıxanmalar əmələ gəlir ki, bu da cinsi zəifliyə səbəb olur.
Hansı pozuntular ola bilər?
Şəkərli diabet zamanı kişilərdə cinsi fəaliyyətin pozulmasına aşağıdakılar aiddir:
- ereksiyanın pozulması (erektil disfunksiya);
- cinsi istəyin azalması (libidonun azalması);
- eyakulyasiyanın pozulması – erkən boşalma və ya uzunsürən cinsi akt;
- orqazm pozulmaları – bu, diabetik polineyropatiyanın əlamətidir.
Bir neçə pozuntu birlikdə olduqda
Xəstələrdə bir neçə pozuntunun eyni zamanda olması da az rast gəlinmir – məsələn, cinsi zəiflik, cinsi istəyin azalması və erkən boşalma. Belə hallarda hər bir pozuntunun səbəbini aydınlaşdırmaq və kompleks müalicə aparmaq zəruridir.
Testosteronun rolu
«Kişilik hormonu» adlanan testosteron cinsi istəyi, əzələ və sümüklərin möhkəmliyini təmin edir. Təxminən 40 yaşdan sonra onun səviyyəsi təbii olaraq yavaş-yavaş azalır – buna andropauza deyilir.
Şəkərli diabet və qarın nahiyəsində piylənmə olan kişilərdə testosteron səviyyəsi daha tez-tez aşağı olur. Ona görə də cinsi zəiflik zamanı hormon səviyyəsinin yoxlanılması vacibdir.
Testosteron çatışmazlığına aşağıdakı əlamətlər işarə edə bilər:
- cinsi istəyin azalması;
- əzələ gücünün və kütləsinin azalması;
- enerji və motivasiya azlığı;
- yuxu pozğunluqları;
- çətinliklə arıqlamaq və qarın ətrafında piylənmə.
Halsızlıq, cinsi istəyin azalması və motivasiya çatışmazlığı «normal yaşlanma» kimi qəbul edilməməlidir.
Dr. Samir Şükürov
Testosteron təkcə cinsi sağlamlıq hormonu deyil: o, ürək-damar sistemini qoruyur, sümükləri gücləndirir və maddələr mübadiləsinin tənzimlənməsində iştirak edir. Testosteron çatışmazlığı olan kişilər tez-tez depressiyaya düşür, ürək-damar, sinir və sidik-cinsiyyət sistemlərində pozulmalar baş verə bilər.
Andropauza gizli inkişaf etdiyi üçün kişilərə 35–40 yaşdan sonra ildə ən azı bir dəfə həkim müayinəsindən keçmək məsləhət görülür. Çatışmazlıq təsdiqlənərsə, həkim testosteron preparatları ilə əvəzedici hormon müalicəsi təyin edə bilər.
Diaqnostika və müalicə
Diaqnostika fiziki müayinə, hormon analizləri və lipid spektrinin (xolesterin göstəricilərinin) qiymətləndirilməsi ilə aparılır. Xolesterinin yüksəkliyi və ya dislipidemiya aşkar edilərsə, pəhrizlə yanaşı xolesterini azaldan dərmanlar da təyin oluna bilər.
Diabetdən qaynaqlanan cinsi zəiflik zamanı ilk növbədə qanda şəkərin səviyyəsini tənzimləmək lazımdır. Qan şəkəri normal səviyyədə saxlanıldıqda və nəzarət altında olduqda, vaxtında aparılan müalicə ilə yaxşı nəticə əldə etmək mümkündür.
Müntəzəm fiziki aktivlik, balanslı qidalanma, normal bədən çəkisi, nizamlı yuxu, siqaret və spirtli içkilərdən imtina, stresə nəzarət testosteron səviyyəsinə müsbət təsir göstərir.
Bu problemdən utanmayın və onu yaşın təbii nəticəsi saymayın. Özbaşına dərman qəbul etmək əvəzinə endokrinoloqa müraciət edin – səbəb aydınlaşdırıldıqda müalicə daha effektiv olur.
Bu yazı ümumi məlumat xarakteri daşıyır və həkim müayinəsini əvəz etmir.